Vermogensadvocaten Delboo & Deknudt
Advocatenkantoor in Brussel, Waregem en Sint-Martens-Latem.

Welkom

Als onafhankelijk advocatenkantoor zijn wij gespecialiseerd in de begeleiding van vermogende particulieren. Daarbij zoeken wij steeds naar een cliëntgerichte oplossing voor de meest complexe juridische zaken. Eenvoudige oplossingen waar mogelijk, meer uitgekiende oplossingen indien vereist.

Onze ervaring, gekoppeld aan onze expertise en veelzijdige aanpak leiden tot een perfecte structurering van uw vermogen en een optimale verdediging in rechte.

Wij ontmoeten u graag in onze vestigingen in Brussel, Waregem en Sint-Martens-Latem. 

Welkom bij Delboo Deknudt Advocaten.

Advisering - Vermogensplanning

Begeleiding en planning privévermogen

- Familierecht (huwelijk, echtscheiding, adoptie, ontvoogding, ouderlijk gezag,…)
- Huwelijksvermogensrecht (opmaak en wijziging huwelijkscontracten,    regelingsakten bij echtscheiding onderlinge toestemming, …)
- Samenlevingscontracten
- Schenkingen, testamenten en nalatenschappen
- Onroerend goed (binnen- en buitenland, overdracht, structurering,…)
- Overdracht en beheer kunstpatrimonium

Fiscale adviesverlening

- Successieplanning
- Registratierechten
- (Internationale) inkomstenbelastingen
- Rulings
- Patrimoniumvennootschappen – Vastgoed binnen- en buitenland
- Holdings / Trusts / Private Stichtingen

Vennootschapsrecht

- Familiale bedrijfsopvolging / overdracht aan een derde
- Aandeelhoudersovereenkomsten
- Due diligence
- Oprichting holdingvennootschappen / controlestructuren
- Fusie / Splitsing

Conflictoplossing en Procedures

Bemiddeling / Onderhandeling

- Echtscheiding, nalatenschappen, bedrijfsopvolging
- Overleg en onderhandeling met de fiscale administratie

Procedures

- Echtscheiding (vereffening- verdeling)
- Erfenisbetwisting (vereffening – verdeling)
- Boedelbeschrijving / Verzegeling / Sekwester / Beslag
- Vennootschapsrechtelijke procedures
- Fiscale procedures

Fiscale Regularisaties

- Spontane regularisaties

- Regularisaties Contactpunt Brussel

Mark Delboo

Mark behaalde zijn diploma van Licentiaat in de Rechten, magna cum laude, aan de Universiteit Gent en zijn aanvullend diploma Fiscaal Recht, cum laude, aan de Université Libre de Bruxelles. Hij heeft een uitgebreide ervaring in nationale en internationale vermogensplanning, gericht op aspecten van zowel fiscaal recht als burgerlijk recht. Hij is lid van het redactiecomité van het tijdschrift ‘Nieuwsbrief Successierechten’, auteur van vele artikels in de vakliteratuur en een veel gevraagd gastspreker.

Mark Delboo
delboo@delboodeknudt.be

Guillaume Deknudt

Guillaume behaalde zijn diploma van Licentiaat in de Rechten, cum laude, aan de Katholieke Universiteit Leuven en zijn aanvullend diploma Fiscaal Recht, magna cum laude, aan de Université Libre de Bruxelles. Hij heeft, naast zijn ervaring in vermogensplanning, een uitgebreide ervaring in procedures vereffening-verdeling van huwelijksvermogensstelsels en nalatenschappen. Guillaume is auteur van diverse bijdragen in de vakliteratuur. Hij is tevens verbonden aan het Instituut voor Familiaal Vermogensrecht van de Katholieke Universiteit Leuven.

Guillaume Deknudt
deknudt@delboodeknudt.be

Sven Nelis

Sven behaalde zijn diploma van Licentiaat in de Rechten, magna cum laude, aan de Universiteit van Gent en zijn Master's diploma Fiscaal Recht, cum laude, aan de Universiteit van Antwerpen. Hij adviseert Vlaanderens meest vermogende families bij de structurering en verdere uitbouw van hun vermogen, waarbij hij in hoofdzaak focust op de fiscale optimalisering hiervan.

Hij publiceert zeer regelmatig in de fiscale vakliteratuur en won hierbij zowel in 2007 als in 2011 de prestigieuze T.F.R.-prijs.

Op 1 januari 2011 trad hij toe als vennoot van het kantoor.


Sven Nelis
nelis@delboodeknudt.be

Tine Vermeulen

Tine behaalde haar diploma van Licentiaat Rechten, cum laude, aan de Universiteit van Gent.

Tine Vermeulen
vermeulen@delboodeknudt.be

Steven Seyns

Steven behaalde zijn diploma van Licentiaat in de Rechten, cum laude, aan de Katholieke Universiteit Leuven. Zijn tweede licentie bracht hij door aan ‘The University of Sheffield' te Engeland, magna cum laude. Tevens behaalde Steven een aanvullend diploma van Master in de Fiscaliteit, cum laude, eveneens aan de Katholieke Universiteit Leuven. Steven is auteur van diverse wetenschappelijke bijdragen in de vakliteratuur en is verbonden aan het Instituut voor Familiaal Vermogensrecht van de Katholieke Universiteit Leuven.

Steven Seyns
seyns@delboodeknudt.be

Eveline Van De Gejuchte

Eveline behaalde in 2006 haar diploma van Licentiaat Rechten, cum laude, aan de Katholieke Universiteit Leuven en in 2007 haar 'diplôme d'études spécialisées en droit européen', magna cum laude, aan het instituut voor Europees Recht (verbonden aan de Université Libre de Bruxelles).

Eveline Van De Gejuchte
vandegejuchte@delboodeknudt.be

Isabelle Cuypers

Isabelle behaalde in 2006 haar diploma van Licentiaat Rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven en in 2007 haar Master's diploma Fiscaal Recht, cum laude, aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Isabelle Cuypers
cuypers@delboodeknudt.be

Tine Matton

Tine behaalde haar diploma van Master in de Rechten, cum laude, aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Tine Matton
matton@delboodeknudt.be

Brenda Knockaert

Brenda behaalde haar diploma van Licentiaat Vertaler aan het Rijksuniversitair Centrum Antwerpen.

Brenda Knockaert
knockaert@delboodeknudt.be

Fien Bothuyne

Fien behaalde in 2008 haar diploma van Master in de rechten, cum laude, aan de Universiteit Gent. Gedurende haar laatste jaar studeerde zij tevens zes maanden aan de Université de Paris X Nanterre te Parijs. In 2009 behaalde zij haar Master na Master diploma fiscaal recht, cum laude, tevens aan de Universiteit Gent.

Fien Bothuyne
bothuyne@delboodeknudt.be

Lies Ameye

In 2010 behaalde Lies haar diploma van Onthaal & PR-Assistant. Zij verzorgt de dagdagelijkse administratieve taken.

Lies Ameye
ameye@delboodeknudt.be

Evy Dhaene

Evy behaalde in 2011 haar diploma van Master in de Rechten, magna cum laude, aan de Universiteit Gent.

Evy Dhaene
dhaene@delboodeknudt.be

Annelies Maeckelbergh

Annelies behaalde in 2010 haar diploma van Master in de Rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven. In 2011 behaalde zij een aanvullend diploma van Master in de Fiscaliteit, cum laude, eveneens aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Annelies Maeckelbergh
maeckelbergh@delboodeknudt.be

Mathieu Vancolen

Mathieu behaalde in 2008 zijn diploma van Licentiaat in de Rechten aan de Katholieke Universiteit Leuven en in 2009 zijn diploma van Master in de Fiscaliteit, eveneens aan de Katholieke Universiteit Leuven. Tevens behaalde Mathieu in 2011 het getuigschrift Expert Class Vennootschapsrecht aan de Brugge Business School.

Mathieu Vancolen
vancolen@delboodeknudt.be

Het verval van oorzaak inzake schenkingen

Cassatie 12 december 2008: definitief verval van het verval van oorzaak (inzake schenkingen)?

Bij betwistingen tussen samenwonenden is het een gekende problematiek. De ene partner heeft in het verleden schenkingen gedaan aan de andere en wenst deze, gelet op de stukgelopen relatie, terug te draaien. Dit blijkt echter niet eenvoudig te zijn. Anders dan bij gehuwden, waar schenkingen gedaan tijdens het huwelijk buiten huwelijkscontract ten allen tijde ad nutum herroepbaar zijn, is deze regel (art. 1096 B.W.) niet van toepassing voor samenwonenden. In dit verband werd en wordt veelal een beroep gedaan op de theorie van het verval van oorzaak. De relatie is stukgelopen en dus is meteen ook de determinerende beweegreden, de oorzaak, van de schenking vervallen. 

Bij arrest van 16 november 1989 had het Hof van Cassatie deze theorie inzake schenkingen aanvaard. Nadien en tot op heden werd deze theorie eveneens aanvaard door de verschillende Hoven van Beroep. Deze grond om de schenking alsnog terug te draaien kreeg echter een eerste deuk met het cassatiearrest van 21 januari 2000. Dit arrest - dat weliswaar (hoofdzakelijk) betrekking had op het verval van oorzaak bij een testament - stelde immers als bijkomende voorwaarde dat het verval van oorzaak vóór het overlijden van de testator moest plaatshebben (dus vóór het definitief worden van het testament). De rechtsleer stelde dan ook meteen de vraag of de theorie van het verval van oorzaak inzake schenkingen nog wel gold na dit arrest (gelet op het feit dat aanbod en aanvaarding inzake schenkingen meestal gelijktijdig plaatsvinden, waardoor de schenking meteen definitief wordt). 

Met het arrest van 12 december 2008 brengt het Hof van Cassatie nu (terugkomend op de rechtspraak van 1989 en 2000) in volgende duidelijke bewoordingen de doodsteek toe aan de theorie van het verval van oorzaak: ‘Het bestaan van een oorzaak in de zin van de artikelen 1108 en 1131 van het Burgerlijk Wetboek moet in beginsel worden beoordeeld op het ogenblik van de totstandkoming van de rechtshandeling waarvan zij een geldigheidsvereiste is. De latere verdwijning ervan heeft in de regel geen gevolgen voor de geldigheid van de rechtshandeling. Dit geldt ook voor schenkingen onder de levenden. Schenkingen kunnen daarenboven slechts worden herroepen dan in de omstandigheden geviseerd bij artikel 953 van het Burgerlijk Wetboek.' Wellicht heeft dit arrest eveneens zijn gevolgen voor het verval van oorzaak inzake testamentaire beschikkingen. 

Met dit arrest lijkt derhalve een belangrijk aanvalsmiddel tegen het verderbestaan van schenkingen tussen samenwonenden, na de tussengekomen breuk in de relatie, te zijn ontnomen. 

Nochtans hoeft de strijdbijl als gevolg van dit arrest niet meteen te worden begraven en blijven er toch diverse belangrijke argumenten voorhanden om de definitief gewaande schenking aan te vallen. Wel lijkt het aangewezen de pijlen niet (langer) enkel te richten in de richting van het verval van oorzaak. Meer dan ooit is een verruimde aanvalsblik nodig. 

Preventief, in het kader van een vermogensplanning, hoeft het geen betoog dat 1) een schenking via notariële akte en 2) een uitgebalanceerde clausulering van deze akte meer dan ooit aan te raden is.

Ontbinding verkoopcompromis

Verkoopscompromis in de toekomst fiscaalvriendelijk wijzigbaar.

Onderhoudsgelden na echtscheiding

Scheiden: doe het nú! (of net niet...)

Schenking via aandeelhoudersregister

Schenking van aandelen op naam via eenvoudige overschrijving in het aandeelhoudersregister: nietig!

Burgerlijke maatschap en levensverzekering

Bij het plannen van het vermogen naar de volgende generatie wordt nogal vaak - teneinde de controle te behouden voor de schenker(s) - gebruik gemaakt van de burgerlijke maatschap. 

De recente praktijk leert dat daarbij meer en meer de vraag wordt gesteld of het aldus in de maatschap ingebrachte en doorgeschonken vermogen toelaat een levensverzekering af te sluiten en wat daarbij het fiscale prijskaartje is. 

De problematiek werd door ons nader geanalyseerd* en kan onzes inziens perfect worden ingepast in een vooropgestelde planning.

Wel is het van het grootste belang, zowel vanuit burgerrechtelijk als vanuit fiscaal perspectief de statuten van de burgerlijke maatschap alsook de verzekeringspolis accuraat te formuleren.

Voor wat betreft het burgerrechtelijk luik denke men bijvoorbeeld aan het centraliseren van de macht over de verzekeringspolis bij de zaakvoerder(s) van de maatschap (teneinde te vermijden dat de verzekeringspolis zou kunnen geblokkeerd geraken). Tevens moet ook ingeval van aanwezigheid van minderjarigen nauwgezet te werk worden gegaan.

Voor wat betreft het fiscale luik komt het ons aangewezen voor het geheel glashelder te redigeren en uit te werken. Bij de investering in een levensverzekering, leidt de tussenplaatsing van een maatschap er dan niet toe dat bijkomende belastingen (bijvoorbeeld successierechten op basis van art. 8 W. Succ., inkomstenbelastingen, of nog de premietaks) zouden zijn verschuldigd. Voor dit laatste kan echter niet genoeg benadrukt worden dat het geheel voor de fiscus perfect traceerbaar en controleerbaar dient te zijn (dit bleek overigens eveneens uit de circulaire inzake de levensverzekering en het recht van terugkeer eerder dit jaar).

In de mate aan het geheel een goede uitwerking wordt verleend, vormt de burgerlijke maatschap dan ook geen enkele barrière voor de investering in een levensverzekering.

* Wij verwijzen daarbij naar te verschijnen bijdrages van onze hand in het Algemeen Fiscaal Tijdschrift en in het Fiscaal Praktijkboek Indirecte Belastingen.

Registratie aanvaarding levensverzekering

Registratie aanvaarding levensverzekeringen ter vermijding van successierechten: opgelet voor de valkuil van art. 4,3° W.Succ.!!

Samenwonenenden: erfrecht versus successierechten

Samenwonenden na recent wetgevend ingrijpen: erfrecht versus successierechten

 

Op 18 mei treedt de wet van 28 maart 2007 in werking die een erfrecht invoert voor de langstlevende van de wettelijk samenwonenden.

Door deze wet verkrijgt de langstlevende het vruchtgebruik van de woning die tijdens het samenwonen het gezin tot gemeenschappelijke verblijfplaats diende en van het daarin aanwezige huisraad (dus zonder dat dit nog bij testament moet worden voorzien). Dit erfrecht betreft echter - in tegenstelling tot hetgeen het geval is voor gehuwden - geen reservatair erfrecht, maar slechts een wettelijk erfrecht. Het wettelijk voorziene erfrecht voor de wettelijk samenwonenden kan dus aan de langstlevende worden ontnomen bij testament.

Net zoals bij gehuwden, kunnen samenwonenden via schenking of testament wel de reserve van hun ouders uitschakelen. Met de reserve van de kinderen dient echter, net zoals bij gehuwden, wel rekening te worden gehouden.

Van belang is vooreerst de vaststelling dat het wettelijk erfrecht door deze nieuwe wet enkel de wettelijk samenwonenden betreft. Dit is anders in Vlaanderen voor wat betreft de vrijstelling van successierechten voor de gezinswoning tussen echtgenoten en samenwonenden. Van deze regeling, die per 1 januari 2007 in werking trad, kunnen ook - zij het onder bepaalde voorwaarden - de feitelijk samenwonenden genieten.

Een tweede vaststelling is dat de vrijstelling voor wat betreft de gezinswoning niet volledig zal worden benut door wettelijk samenwonenden indien zij zich beperken tot het wettelijk erfrecht, met name enkel ten belope van het vruchtgebruik Ook voor hen, net zoals voor de feitelijk samenwonenden, zal het van belang zijn bijkomend in een planning te voorzien.

De optimalisatie van de vrijstelling van de gezinswoning in de Vlaamse successierechten tussen partners vereist bovendien een specifieke aandacht. De tussen samenwonenden bestaande bedingen van aanwas kunnen best nader worden geëvalueerd en geoptimaliseerd, teneinde 10% registratierechten te vermijden. Ook het feit dat de vrijstelling van de gezinswoning wel speelt tussen de partners onderling, maar niet naar de kinderen toe, kan worden opgevangen met een terdege uitgewerkte planning.

Tot slot moet nog worden gewezen op de verduidelijkingen door de Circulaire nr. 4/2007 van 21 februari 2007 betreffende deze vrijstelling, ondermeer voor wat betreft de ‘aanhorigheden' van de gezinswoning.

Aanmerkelijk belangheffing

Circulaire van de fiscus met betrekking tot de Belgische aanmerkelijk belangheffing

 

Meerwaarden op aandelen zijn in beginsel belastingvrij, tenzij ingeval van speculatie of bij ‘constructies' waar geen sprake meer is van normaal beheer van privé-vermogen. In die omstandigheden zal de fiscus de meerwaarde belasten aan 33 %. De fiscale wet stelt daarnaast ook meerwaarden uit een zogenaamd "aanmerkelijk belang" belastbaar.

Deze laatste regeling (art. 90,9° WIB) komt er op neer dat natuurlijke personen belastbaar zijn op meerwaarden gerealiseerd bij de overdracht van Belgische aandelen in hun privé-bezit aan een buitenlandse rechtspersoon, dit tegen een tarief van 16,5 %. Vereist is dat het aandelenpakket op het ogenblik van de overdracht of op enig tijdstip in de loop van de vijf voorgaande jaren een participatie van tenminste 25 % vertegenwoordigt. Bij de berekening van deze participatiedrempel dient tevens rekening gehouden te worden met aandelen in bezit van de echtgeno(o)t(t)e en naaste familieleden.

Naar aanleiding van een prejudiciële vraag van de Rechtbank van Eerste Aanleg te Antwerpen stelde het Europese Hof van Justitie op 8 juni 2004 in de zaak De Baeck (Beschikking van 8 juni 2004, zaak nr. C-268/03, J.-L. De Baeck) dat de Belgische ‘aanmerkelijk belangheffing' in strijd is met het Europees recht, meer bepaald met de vrijheid van vestiging en het vrije verkeer van kapitaal, aangezien de overdracht van de betrokken aandelen of deelbewijzen aan een in een andere lidstaat gevestigde vennootschap daardoor minder aantrekkelijk is. Immers, indien de aandelen zouden overgedragen worden aan een Belgische vennootschap, dan zou er geen belastingheffing plaatsvinden.

Uit enkele beslissingen van de Dienst voor Voorafgaande Akkoorden (kortweg de rulingcommissie) na het arrest van het Europese Hof van Justitie bleek reeds dat de Administratie in die gevallen die aan de rulingcommissie werden voorgelegd de belasting niet meer invorderde bij een overdracht van een deelneming aan een rechtspersoon gevestigd in een lidstaat van de Europese Unie. (o.a. ruling nr. 600.299 dd. 22.08.2006). Aangezien een ruling echter in principe enkel geldt voor het geval dat wordt voorgelegd aan de rulingcommissie, was het tot op heden echter niet zeker of de Belgische belastingadministratie artikel 90, 9° WIB 92 nog zou toepassen in gelijkaardige gevallen.

In haar Circulaire nr. Ci. RH. 251/567.506 van 14 maart 2007 bevestigt de Belgische belastingadministratie uitdrukkelijk dat ingevolge de beslissing van het Europese Hof van Justitie, artikel 90, 9° WIB 92 niet meer kan worden toegepast, wanneer aandelen worden overgedragen aan een EU-vennootschap. De belastingadministratie gaat zelfs verder en breidt de niet-toepasbaarheid van artikel 90, 9° WIB uit tot overdrachten aan vennootschappen die hun maatschappelijke zetel, hun voornaamste inrichting of hun zetel van bestuur of beheer in een lidstaat van de Europese Economische Ruimte hebben.

De uitspraak van het Europese Hof van Justitie en het standpunt van de Belgische belastingadministratie hebben dus als gevolg dat het fiscaal aantrekkelijker wordt om Belgische bedrijven te verkopen aan buitenlandse ondernemingen binnen de Europese Economische Ruimte.

Erfrecht wettelijk samenwonenden

Wetsontwerp erfrecht tussen wettelijk samenwonenden

Interne meerwaarden 2

Maakt recent Cassatiearrest einde aan zienswijze fiscus inzake interne meerwaarden?

 

De laatste jaren is er heel wat te doen rond zogenaamde interne meerwaarden (zie ook de nieuwsbrief van 4 december 2006).

Het betreft meerwaarden die als volgt worden gerealiseerd. In een eerste fase draagt een natuurlijk persoon zijn aandelen in een werkvennootschap over aan zijn holdingvennootschap. De meerwaarde die hierbij wordt gerealiseerd blijft dan onbelast - althans dit is de bedoeling, zie hierna - voorzover het een normaal beheer van het privé-vermogen betreft (als bedoeld in art. 90, 1° W.I.B).

Een tweede fase bestaat erin de reserves van de werkvennootschap daadwerkelijk (en uiteraard belastingvrij) van de holdingvennootschap tot bij de natuurlijk persoon te krijgen. Is de overdracht van de aandelen naar de holdingvennootschap gebeurd middels een verkoop, dan zal de holding de verschuldigde koopsom aan de natuurlijk persoon betalen door zich de reserves van de werkvennootschap te laten uitkeren in de vorm van dividenden. Dit kan quasi-onbelast door de toepasselijkheid van de DBI-aftrek (art. 202 e.v. W.I.B.).Is de overdracht van de aandelen naar de holdingvennootschap gebeurd middels een inbreng, dan zal de reserve onbelast bij de natuurlijk persoon terechtkomen door een kapitaalvermindering door te voeren bij de holdingvennootschap. De in de holding ingebrachte aandelen dienen immers te worden beschouwd als "gestort kapitaal" in de zin van art. 184 W.I.B. en een terugbetaling van dergelijk "gestort kapitaal" wordt in principe niet gelijkgeschakeld met een belastbaar dividend (art. 2,6° iuncto 18, 2° iuncto art. 184 W.I.B.).

Op die manier wordt het aldus mogelijk belastingvrij (d.i. met vermijding van een roerende voorheffing van 25% op een dividenduitkering) reserves uit uw vennootschap te halen.

Het voorgaande is echter een doorn in het oog van de fiscus. Meestal argumenteerde de fiscus dat hierdoor de grenzen van het normaal beheer van het privé-vermogen als bedoeld in art. 90,1° W.I.B. worden overschreden. Het gevolg dat de fiscus daaraan dan in principe koppelt is een belasting van de volledige meerwaarde die aldus wordt gerealiseerd aan 33% (zijnde 8% meer dan indien men had geopteerd voor een eenvoudige dividenduitkering).

Ingevolge een arrest van het Hof van Cassatie van 30 november 2006 lijkt dit evenwel niet langer meer mogelijk te zijn. In dit arrest heeft het Hof immers beslist dat art. 90,1° W.I.B. niet toelaat de volledige meerwaarde die wordt gerealiseerd bij een verrichting die het normaal beheer van het privé-vermogen overschrijdt te belasten, maar slechts de winst of de baat die daaruit voortkomt. En in het geval de aandelen met het oog op de verkoop of inbreng marktconform worden gewaardeerd, komt er uit een dergelijke verrichting normaal gezien nooit een dergelijke winst of baat voort en is er dus niets te belasten.

De fiscus zal dus wellicht het geweer van schouder dienen te veranderen om interne meerwaarden te lijf te gaan. Tenzij de wetgever de fiscus te hulp schiet...

Belastingvrije overdracht ondernemingen

Belastingvrij vererven van familiale ondernemingen en vennootschappen: de Vlaamse tewerkstellingsvoorwaarde onder vuur door Europa

 

Een fiscaalvriendelijke overdracht van een onderneming hoeft niet noodzakelijk tot stand te komen middels een schenking onder de levenden. Op grond van artikel 60bis van het (Vlaamse) Wetboek van Successierechten kunnen aandelen in en vorderingen op "familiale" vennoot¬schappen alsook activa van familiale ondernemingen immers onder bepaalde voorwaarden tegen 0% successierechten vererven. Een gelijkaardige regeling geldt ingevolge art. 60bis van het Waalse Wetboek van Successierechten (eveneens 0%) en art. 60bis van het Brusselse Wetboek van Successierechten (3%).

De belangrijkste toepassingsvoorwaarden voor het (Vlaamse) nultarief zijn de participatievoorwaarde (uiteraard enkel voor familiale vennootschappen) en de tewerkstellingsvoorwaarde. Daarnaast zijn er o.m. nog een aantal vormvoorwaarden waarop hier niet wordt ingegaan.

De participatievoorwaarde komt er in essentie op neer dat enerzijds gedurende drie jaar vóór het overlijden minimaal 50% van de aandelen ononderbroken in het bezit moeten geweest zijn van de overledene en/of zijn echtgeno(o)t(e) en/of van welbepaalde andere familieleden en dat anderzijds gedurende vijf jaar ná het overlijden geen uitkering of terugbetaling van het kapitaal mag worden doorgevoerd.

De tewerkstellingsvoorwaarde houdt - algemeen gesteld - in dat enerzijds gedurende drie jaar vóór het overlijden minimaal vijf werknemers (berekend in voltijdse éénheden, dus bijvoorbeeld drie voltijdse en vier halftijdse arbeidskrachten volstaat) in het Vlaamse Gewest tewerkgesteld moeten zijn. Zijn er dat minder, dan is een proportionele vermindering van de vrijstelling van toepassing (20% per werknemer). Anderzijds mag gedurende vijf jaar na het overlijden het voortschrijdend gemiddelde van het aantal werknemers (berekend in voltijdse éénheden) niet minder bedragen dan de helft van het aantal werknemers op datum van het overlijden, en moeten er op het einde van de vijfjarige periode minimum evenveel werknemers tewerkgesteld zijn als op het ogenblik van het overlijden.

Eind 2005 werd door de Rechtbank van Eerste Aanleg te Hasselt aan het Europese Hof van Justitie de (lang verwachte) prejudiciële vraag gesteld of het feit dat deze tewerkstellingsvoorwaarde moet worden voldaan in het Vlaams Gewest geen schending inhoudt van de vrijheid van vestiging. Recent heeft de Advocaat-Generaal bij het Hof van Justitie in zijn conclusie alvast geoordeeld van wel. De verwachting is dat het Hof zich bij de mening van de Advocaat-Generaal zal aansluiten.

Is dat inderdaad het geval, dan zal de Vlaamse decreetgever de tewerkstellingsvoorwaarde van art. 60bis wellicht moeten versoepelen in die zin dat de tewerkstellingsvoorwaarde niet langer in het Vlaams Gewest zal moeten worden voldaan om recht te hebben op het 0%-tarief, maar dat de tewerkstelling evengoed zal kunnen plaatsvinden in een ander land van de Europese Unie.

De talrijke Nederlandse industriëlen die zich in België hebben gevestigd zullen dan alvast geen topholding met vijf werknemers in het Vlaams Gewest meer nodig hebben om hun volledige Nederlandse onderneming of vennootschap successievrij te laten vererven.

In elk geval houdt een wetgevend ingrijpen eveneens best rekening met de mogelijkheid om de tewerkstellingsvoorwaarde te vervullen binnen het Brusselse en/of het Waalse Gewest.

Holding 29

Afschaffing holding 1929 - invoering Luxemburgse SPF?

Interne meerwaarden

Interne meerwaarden opnieuw onder vuur?

 

Bij heel wat reorganisaties, hetzij in het kader van een familiale regeling, hetzij in het kader van een centralisatie van vennootschapsstructuren of om andere redenen, wordt zeer vaak gebruik gemaakt van een holdingvennootschap. Daarbij brengen natuurlijke personen- aandeelhouders van (werk)vennootschappen hun aandelen in in een nieuw door hen opgerichte vennootschap. Aangezien dit een inbreng in natura betreft, dient een bedrijfsrevisor de reële waarde van de ingebrachte aandelen te bepalen. Op deze manier wordt in de nieuwe vennootschap kapitaal gevormd ten belope van de waarde van de ingebrachte aandelen.

In het recente verleden was het vooral de vraag of een overdracht aan de holdingvennootschap al dan niet voor de natuurlijke persoon-overdrager aan (meerwaarden)belasting onderworpen is (artikel 90,1° WIB - belast tegen 33%).

Een verkoop aan een zelf opgerichte holdingvennootschap van zijn aandelen acht de fiscus al sinds een aantal jaren principieel belastbaar als divers inkomen, hoewel daar vanuit theoretisch standpunt sterk aan kan worden getwijfeld.

Maar ook m.b.t. de inbreng rezen er in het recente verleden wat twijfels over de al dan niet belastbaarheid van de gerealiseerde meerwaarden. Begin vorig jaar kwam er een kentering in het standpunt van de fiscus die aanvaardde dat de (interne) meerwaarden gerealiseerd door middel van een inbreng in een eigen opgerichte holdingvennootschap onder bepaalde specifieke voorwaarden vrijgesteld zijn van belasting. In essentie kwamen deze voorwaarden erop neer dat er geen in de werkvennootschappen opgebouwde reserves binnen de drie jaar na de inbreng aan de aandeelhouders zouden worden uitgekeerd. Velen hebben onder akkoordverklaring van naleving van de door de fiscus opgelegde voorwaarden een holding opgericht en de aandelen van hun werkvennootschappen ingebracht in een holdingvennootschap.

In een wetsvoorstel wordt evenwel nu gedeeltelijk teruggekomen op dit standpunt. Immers, het door de inbreng van aandelen van de werkvennootschappen opgebouwde kapitaal zou ten belope van de gerealiseerde meerwaarden niet meer onder de definitie van gestort kapitaal vallen (artikel 184 WIB) en dus niet meer als fiscaal kapitaal worden aanvaard. Dit houdt in dat latere kapitaalverminderingen toch aanleiding zouden geven tot de verplichting voor de vennootschap tot inhouding van roerende voorheffing (25%) voor zover daarmee het kapitaal van de gerealiseerde meerwaarden wordt uitgekeerd.

Wanneer deze nieuwe definitie van gestort kapitaal zal worden gehanteerd is niet meteen duidelijk. Indien dit geldt voor bijvoorbeeld alle kapitaalverminderingen in de toekomst, betekent dit toch dat op een slinkse manier een retro-actieve belasting wordt ingevoerd. Onder meer de beginselen van behoorlijk bestuur vereisen dat deze definitie niet zou gelden voor allen die onder het gerechtvaardigde vertrouwen van het standpunt van de fiscus hun aandelen van werkvennootschappen in het verleden hebben ingebracht in een holdingvennootschap. Het valt met andere woorden ten minste te hopen, voor zover dit voorstel aanvaard zou worden, dat de invoering van deze nieuwe definitie voor gestort kapitaal enkel zal gelden voor kapitaal gevormd vanaf aanslagjaar 2008 en niet voor alle kapitaalverminderingen vanaf de invoering van de nieuwe wet.

Arrest Hof van Cassatie 10 december 2010

Arrest Hof van Cassatie 10 december 2010: sterfhuisclausule nu ten volle adviseerbaar - voorzichtigheid finaal verrekenbeding blijft vereist

In een korte door de praktijk gewaardeerde bijdrage in het Tijdschrift voor Notarissen in 2010 (afl. 5, p. 249-253) werd door Guillaume Deknudt ingegaan op de sterfhuisclausule en het finaal verrekenbeding. Meer bepaald werd de verdedigbaarheid van beide technieken geplaatst tegenover de adviseerbaarheid ervan. Voor wat de argumentatie voor de verdedigbaarheid van beide technieken betreft, kan worden verwezen naar eerdere publicaties van diens hand. In voormelde bijdrage werd in hoofdzaak gefocust op de adviseerbaarheid ingegeven vanuit een verantwoorde voorzichtigheidshouding.

Sterfhuisclausule -

Het arrest van het Hof van Cassatie van 10 december 2010 brengt eindelijk rechtszekerheid en leidt ertoe dat de sterfhuisclausule in de aangewezen gevallen ten volle kan worden geadviseerd.
Civielrechtelijk kan uit het arrest worden afgeleid dat de sterfhuisclausule een geldig beding is en op dezelfde manier wordt beoordeeld als het klassiek verblijvingsbeding (in casu wordt de toepassing van artikel 1464 B.W. volledig doorgetrokken), hetgeen betekent dat de sterfhuisclausule civielrechtelijk op dezelfde manier en in dezelfde verhouding een verkrijging ten bezwarende titel inhoudt als in geval van een klassiek verblijvingsbeding. Bijgevolg zal er bij gemeenschappelijke kinderen enkel een mogelijke inkorting zijn bij een verkrijging boven de helft van de inbreng van de eerststervende (cf. art. 1464, tweede lid B.W.).   
Op fiscaal vlak wordt de verkrijging via de sterfhuisclausule thans ook in geval van inbreng door de eerststervende volledig vrijgesteld van successierechten. In tegenstelling tot de stellingname van de Administratie kan er dus volgens het Hof geen taxatie zijn op basis van artikel 2 W. Succ. (‘contractuele erfstelling’) voor het gedeelte boven de helft van de inbreng van de eerststervende (het zogenaamde ‘surplus’). Ook op fiscaal vlak biedt het arrest bijgevolg het voordeel van de duidelijkheid voor de praktijk en zijn niet langer enkel de aanwinsten en de helft van de inbreng van de eerststervende vrijgesteld van successierechten.
Het arrest kan derhalve voor de praktijk zondermeer als positief worden onthaald. De civielrechtelijke gevolgen van de sterfhuisclausule werden immers door het Hof verduidelijkt en bovendien is het surplus volgens het Hof niet langer belastbaar in de successierechten. Ten slotte kan het arrest worden aangewend voor de terugvordering van reeds betaalde successierechten. Zelfs in geval van een klassiek verblijvingsbeding biedt het arrest op dat vlak belangrijke opportuniteiten.

Finaal verrekenbeding -

Het arrest biedt echter geen grond om de voorzichtigheidshouding voor wat het finaal verrekenbeding betreft, bij te sturen. Het feit dat het arrest de sterfhuisclausule (beding omtrent het gemeenschappelijk vermogen) gunstig gezind is, kan uiteraard niet rechtstreeks van invloed zijn in het debat omtrent de doortrekking van de theorie van de huwelijksvoordelen naar stelsels van scheiding van goederen. De bestaande onenigheid in de rechtsleer omtrent het finaal verrekenbeding blijft derhalve bestaan, zodat het niet hoeft gezegd dat voorzichtigheid in het kader van de advisering geboden blijft. Beter is het om alternatieve planningstechnieken aan te wenden. Het gebruik van het finaal verrekenbeding als (laatste) vangnet kan worden overwogen, maar dan moet men zich realiseren dat er gaten in het net kunnen zitten. In afwachting van een breder draagvlak in de rechtspraak (en minder onenigheid in de rechtsleer) of een arrest van het Hof van Cassatie inzake het finaal verrekenbeding, kan dan ook niet worden gesteld dat de voorzichtigheidshouding in de advisering ingevolge het arrest van 10 december ll. is gewijzigd.

Gezinswoning

Inwerkingtreding vrijstelling successierechten op de gezinswoning

 

Per 1 januari 2007 treedt het Vlaamse decreet houdende vrijstelling van successierechten ten voordele van de langstlevende partner voor de nettowaarde van de gezinswoning in werking.

De vrijstelling is van toepassing op nalatenschappen die openvallen vanaf 1 januari 2007.

De vrijstelling geldt zowel voor gehuwden als voor wettelijk samenwonenden. De regel geldt eveneens voor feitelijk samenwonenden, maar zij moeten aan bijkomende voorwaarden voldoen (ze moeten drie jaar hebben samengewoond en ze moeten een gemeenschappelijke huishouding hebben gevoerd).

De samenwonende, zowel de wettelijke als de feitelijke, die een aandeel in de gezinswoning verkrijgt, mag bovendien noch een bloedverwant in de rechte lijn van de erflater zijn, noch een rechtverkrijgende die voor de toepassing van het tarief met een rechtverkrijgende in de rechte lijn wordt gelijkgesteld.

De nieuwe regeling werpt vele (praktische) vragen op, maar biedt tegelijk planningsmogelijkheden.

Zo kan het bij partners die over meerdere onroerende goederen beschikken interessant zijn de gezinswoning te vestigen in het onroerend goed dat volledig tot het eigen vermogen van de partner behoort die vermoed wordt als eerste te sterven (bijvoorbeeld omdat deze terminaal ziek is).

Zo kan het tevens aangewezen zijn de gezinswoning te vestigen in het onroerend goed met de hoogste waarde.

Uiteraard moet rekening worden gehouden met het feit dat de vrijstelling enkel geldt tussen partners. Indien men bij het eerste overlijden maximaal van de vrijstelling wil genieten, zal de gezinswoning (of het aandeel van de eerststervende in de gezinswoning) desgevallend moeten worden gelegateerd in volle eigendom aan de langstlevende. Wel moet er tevens rekening mee worden gehouden dat de gezinswoning op deze manier volledig in de nalatenschap van de langstlevende terechtkomt, hetgeen bij het overlijden van de langstlevende een negatieve invloed zal hebben op de te betalen successierechten (gelet op de progressieve tariefstructuur).

Het bespelen van de vrijstelling van de gezinswoning moet dan ook goed worden afgewogen.

Daarnaast is het ook aangewezen bepaalde getroffen regelingen te herevalueren in het licht van de nieuwe vrijstelling.

Een gezinswoning waarbij bijvoorbeeld tussen de partners een beding van aanwas werd overeengekomen (of waarbij een beding van tontine werd aangewend) onttrekt deze gezinswoning aan de nalatenschap van de eerststervende, zodat in dat geval niet van de vrijstelling kan worden genoten. Op het bijkomend aandeel verkregen door de langstlevende op het ogenblik van het overlijden van de eerststervende moet derhalve het evenredige verkooprecht worden betaald, in Vlaanderen 12,5 % of 10% naargelang de aankoop voor of na 1 januari 2002 heeft plaatsgevonden. Teneinde deze hoge registratierechten te vermijden en alsnog van de vrijstelling te genieten, is het aangewezen het beding van aanwas in onderling overleg te heroverwegen.

Ten slotte nog dit: de vrijstelling heeft het ook over ‘onroerende' goederen, zodat de gezinswoning ingebracht in een vennootschap ook in dit opzicht minder aantrekkelijk wordt. Ook opsplitsingen van de gezinswoning voor het vruchtgebruik in de vennootschap en de blote eigendom in het privévermogen kunnen vanuit dit perspectief suboptimaal zijn. De waarde van de aandelen (waarbij bij de waardering rekening wordt gehouden met de waarde van het vruchtgebruik) is immers niet vrijgesteld.

Optimaliseer uw tweede verblijf in Frankrijk

De koude nieuwjaarsperiode doet altijd denken aan een verblijf in het Zuiden...

Bij de terugblik op 2007 stellen we vast dat de Franse schenkings- en successierechten ernstige wijzigingen hebben ondergaan. Zo werd voor schenkingen verricht vanaf 22 augustus 2007 en nalatenschappen opengevallen vanaf die datum het persoonlijk abattement in de rechte lijn opgetrokken van 50.000 EUR tot 150.000 EUR per begiftigde respectievelijk erfgenaam. Het globale abattement van 50.000 EUR in de successierechten werd dan weer afgeschaft. Last but not least: de successierechten tussen echtgenoten en partners die een Pacs hebben afgesloten werden afgeschaft! Evenmin leidt de aanwas van het vruchtgebruik ten voordele van de langstlevende nog langer tot successierechten.

Is het dan nog wel nodig een planning door te voeren met uw Frans onroerend goed? Het bevestigende antwoord op deze vraag is te wijten aan de internationale blik waarmee men een dergelijke planning moet benaderen. Wanneer men geen planning doorvoert en het Frans onroerend goed eenvoudig laat vererven, dan kan de Belgische ingezetene op het niveau van de Franse successierechten weliswaar genieten van deze gunstige fiscale wijzigingen, maar naar uiteindelijke belastingdruk zal dit doorgaans niet veel verschil uitmaken. Waar hij vroeger effectief een bepaald bedrag aan Franse belastingen diende te voldoen en hij dit op basis van artikel 17 W. Succ. kon verrekenen met zijn Vlaamse, Brusselse of Waalse successierechten, zal hij nu deze verrekeningsmogelijkheid verliezen en de Vlaamse, Brusselse of Waalse successierechten finaal ten volle blijven dragen.

Het blijft dus zeker de moeite lonen over te gaan tot een schenking van het Franse onroerend goed. Met de doorgevoerde wijzigingen, gecombineerd met de reeds vroeger bestaande regels (bijvoorbeeld de gunstige fiscale waardering van het vruchtgebruik), kan men immers al ver komen. Een voorbeeld: twee ouders met een leeftijd tussen de 51 en de 60 jaar hebben twee kinderen en beschikken over een Frans onroerend goed van 1.200.000 EUR (elk van beide ouders zijn voor de helft gerechtigd). Welnu, in dat geval kan het onroerend goed, indien dit wordt geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik, belastingvrij aan de kinderen worden geschonken. Ook de bedongen aanwas van het vruchtgebruik tussen de ouders onderling zal overigens niet tot een belasting aanleiding geven.

Bovendien wordt dit voordeel niet opgesoupeerd door Vlaamse, Brusselse of Waalse successierechten, zelfs niet als de Belgische ingezetene één dag vóór zijn overlijden nog zijn vastgoed in Frankrijk zou schenken.

En wat meer is: gelet op de belangrijke wijzigingen in het Franse erfrecht door de Wet van 23 juni 2006 (in werking getreden op 1 januari 2007) kan men nu ook een door te voeren planning met een Frans onroerend goed burgerrechtelijk optimaliseren door anticipatief afstand te laten doen van de vordering tot inkorting, waardoor het mogelijk wordt een bepaald onroerend goed definitief aan een welbepaald kind toe te kennen. Wanneer men dan aan het andere kind bijvoorbeeld het appartement aan de Vlaamse kust definitief zou wensen toe te kennen, om de balans weer in evenwicht te krijgen, dan valt daar ook naar Belgisch erfrecht wel een mouw aan te passen, al kent het Belgisch recht geen anticipatieve afstand van de reserve zoals het Franse recht dit nu kent.

Tewerkstellingsvoorwaarde vrijstelling successierechten familiale ondernemingen aangepast

(art. 60bis §5 W. Succ.).

Als gevolg van een arrest van het Hof van Justitie werd de tewerkstellingsvoorwaarde voor de vrijstelling in de Vlaamse successierechten voor de familiale ondernemingen en vennootschappen aangepast bij Vlaams Decreet van 21 december 2007.

Voor het bekomen van de vrijstelling dienden onder de oude regeling in de drie jaar voorafgaand aan het overlijden in principe minstens vijf werknemers, uitgedrukt in voltijdse eenheden, in het Vlaamse Gewest te worden tewerkgesteld. Indien het aantal werknemers lager was, kon de vrijstelling onder bepaalde voorwaarden tevens proportioneel worden genoten. Ten slotte bleef de vrijstelling in principe slechts behouden indien er gedurende de vijf jaar na het overlijden jaar na jaar een behoud van tewerkstelling was. Ook op dit principe voorzag de vroegere regeling in een aantal verzachtingen.  

De nieuwe regeling koppelt de vrijstelling aan het bedrag aan loonlasten uitbetaald aan werknemers die in de Europese Economische Ruimte zijn tewerkgesteld. Een volledige vrijstelling wordt toegestaan indien dit bedrag aan loonlasten 500.000 euro (geïndexeerd) bedraagt in de drie jaar voorafgaand aan het overlijden. Ook onder de nieuwe regeling is een proportionele toekenning van de vrijstelling mogelijk, dewelke bovendien veel verder kan worden ‘geproportionaliseerd' in vergelijking met de vroegere regeling. De volledige vrijstelling blijft slechts behouden indien het bedrag aan loonlasten gedurende de vijf jaar na het overlijden minstens 5/3^de bedraagt van het bedrag aan loonlasten uitbetaald gedurende de drie jaar voor het overlijden. Indien en in de mate de loonlasten betaald na het overlijden lager zijn, is de belasting tegen het normale tarief proportioneel verschuldigd. Naast een uitsluiting uit de loonlasten voor werknemers die in hoofdzaak ten behoeve van de werkgever huishoudelijke handarbeid verrichten (zie eveneens de oude regeling), is tevens in een beperking van het in rekening te brengen bedrag aan loonlasten voorzien die worden uitbetaald aan de erflater zelf, diens echtgenoot en diens verwanten in de rechte lijn.

Als korte noot bij deze aanpassing kan worden vermeld dat het (gedeeltelijk) verlies van de vrijstelling eerder zal intreden dan hetgeen het geval was onder de oude regeling, maar dat het verkrijgen van de vrijstelling of het verlies van de vrijstelling, zoals vermeld, veel verder kan worden ‘geproportionaliseerd' dan onder de oude regeling.

Ten slotte nog dit: de inwerkingtreding van de nieuwe regeling werd (nogal arbitrair) gesteld op 1 november 2007, hetgeen niet enkel voor nog in te dienen aangiftes successierechten zijn belang heeft, doch tevens eveneens voor zelfs reeds ingediende aangiftes zijn impact kan hebben. Als men weet dat de vrijstelling expliciet moet worden gevraagd in de aangifte hoeft het geen betoog dat opletten de boodschap is...    

Wijziging standpunt artikel 9 W Succ

In een nog niet gepubliceerde beslissing is de Administratie op 13 december van vorig jaar teruggekomen op haar "harde" standpunt inzake de gesplitste aankoop vruchtgebruik - blote eigendom tussen erflater en erfgenamen in het licht van artikel 9 van het Wetboek Successierechten. 

Zoals bekend stelt dit artikel dat bij wijze van fictie een onroerend goed, dat gesplitst werd aangekocht tussen bijvoorbeeld een ouder voor het vruchtgebruik en een kind voor de blote eigendom, toch nog in de nalatenschap van de ouders valt indien het kind niet kan bewijzen dat de "verkrijging" geen bedekte bevoordeling inhoudt. Het kind dient daarvoor enerzijds te bewijzen dat het de financiële middelen had om de blote eigendom te verkrijgen en anderzijds dat het ook die middelen daarvoor heeft aangewend. 

In een eerder standpunt ging de fiscus al akkoord dat een schenking aan het kind van de middelen tot verkrijging van de blote eigendom voldoende is om het tegenbewijs te leveren in het kader van artikel 9 W.Succ. voor zover deze schenking plaatsvond vóór de verkrijging van de blote eigendom. Maar aan dit standpunt voegde de administratie wel nog toe dat het ogenblik van de verkrijging van de blote eigendom en het vruchtgebruik niet de datum van de authentieke akte is, maar wel de datum van het compromis tussen partijen. Precies deze aanvulling heeft in de praktijk nogal wat paniek gezaaid. Gebruikelijk gaan ouders immers eerst op zoek naar een onroerend goed, sluiten dan een compromis en gaan pas daarna, voor de authentieke akte, een planning opzetten die eventueel leidt tot een gesplitste aankoop. Door de recente mogelijkheid om goedkoop een compromis nog aan te passen was het standpunt van de fiscus voor de toekomst al geen echt probleem meer. Maar indien de fiscus haar standpunt had volgehouden zouden er nogal wat ‘lijken', bij overlijden van de vruchtgebruiker, uit de kast gevallen zijn. 

Interne druk, harde rechtsleer en gezond verstand heeft de fiscus nu overtuigd haar standpunt opnieuw te wijzigen. De toestand is nu dus zo dat men het bestaan en het gebruik van geld in hoofde van de verkrijger van de blote eigendom moet bewijzen op het ogenblik dat de prijs moet betaald worden (meestal dus de authentieke akte) en niet meer op datum van de compromis.

Uw rest vermogen behouden en toch plannen

Uw (rest) vermogen behouden en toch plannen: het kan

Levensverzekering als middel tot onterven nog duidelijker onder vuur

Het hing al een tijdje in de lucht dat de (gedeeltelijke) onterving middels het instrument van de levensverzekering ook door het Grondwettelijk Hof zou worden genuanceerd. 

De Prejudiciële Vraag van het Hof van Beroep te Gent luidde als volgt: "Schendt artikel 124 van de wet van 25 juni 1992 op de Landverzekeringsovereenkomst de artikelen 10 en 11 van de Grondwet doordat dit artikel ertoe leidt dat, ingeval van een spaarverrichting door de erflater in de vorm van een gemengde levensverzekering, de reserve niet kan worden ingeroepen, ook wanneer het levensverzekeringscontract een technisch anders geformuleerde spaarvorm is, waar indien de spaarinspanning van de erflater veeleer tot uiting was gekomen door de aankoop van effecten of andere spaartegoeden, de reserve wel kan worden ingeroepen, men met andere woorden wel een vordering tot inkorting kan instellen." 

En het Grondwettelijk Hof oordeelde bij arrest van 26 juni 2008 als volgt: "Artikel 124 van de wet van 25 juni 1992 op de landverzekeringsovereenkomst schendt de artikelen 10 en 11 van de Grondwet, in zoverre het ertoe leidt dat, in geval van een spaarverrichting door de erflater in de vorm van een gemengde levensverzekering, de reserve niet kan worden aangevoerd ten aanzien van het kapitaal." 

Het Grondwettelijk Hof bleef daarmee op dezelfde lijn als in het gekende arrest (inzake huwelijkvermogensrecht) van 26 mei 1999: de levensverzekering kan niet worden gebruikt of misbruikt om de normale werking van het huwelijksvermogensrecht (arrest van 26 mei 1999) of het erfrecht (arrest van 26 juni 2008) te verstoren, althans niet wanneer het specifieke regime van de levensverzekering op het concrete product niet gerechtvaardigd is. 

Het afwijkende regime specifiek voorzien voor de ‘levensverzekering' is dan enkel maar gerechtvaardigd wanneer de voorzorgsgedachte voldoende duidelijk naar voor komt. In het arrest van 26 juni laatstleden overweegt het Grondwettelijk Hof immers dat de gunstregeling door artikel 124 voormeld was verantwoord door het feit dat de levensverzekering werd opgevat als een normale daad van voorzorg die een beperkte verarming van het vermogen inhield, omdat ze meestal de vorm aannam van de betaling van periodieke premies van een redelijk bedrag. Het Hof oordeelt verder dat dit thans evenwel niet meer voor elke levensverzekering kan gelden, vermits sommige levensverzekeringen echte financiële beleggingsinstrumenten zijn geworden waarbij aanzienlijke spaartegoeden worden gemobiliseerd. Gelijkaardige overwegingen kunnen worden teruggevonden in het arrest van 1999. 

Hoewel een diepgaandere analyse aangewezen voorkomt*, zijn de specifieke bewoordingen van het dictum van het arrest reeds richtinggevend: artikel 124 voormeld is strijdig met de artikelen 10 en 11 van de Grondwet ingeval een spaarverrichting in de vorm van een levensverzekering voorligt en de reserve niet zou kunnen worden aangevoerd ten aanzien van het kapitaal. 

Het mag duidelijk zijn dat, naast de vermogensplanner, ook de instrumenterende notaris in het kader van een (gerechtelijke) vereffening-verdeling, naast eventueel andere opgebouwde argumentatie (bv. herkwalificatie van een levensverzekering in een spaarproduct) terdege rekening zal dienen te houden met dit arrest. De boedelnotaris oordeelt in deze immers als eerste rechter. 

Hoe lang overleeft de sterfhuisconstructie nog na het arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen

U kent deze ultieme pijnstiller wel: de wijziging van het huwelijkscontract in extemis waarbij het gemeenschappelijk vermogen aan één van beide echtgenoten, bij naam genoemd, wordt toebedeeld, ongeacht of hij of zij de langstlevende is. 

Bedoeling is uiteraard op die manier zoveel als mogelijk de successierechten te vermijden. 
Het gedeelte dat zo onbelast blijft, werd door de fiscale administratie zelf vastgelegd op hetgeen werd verkregen ‘onder de grens van artikel 1464 B.W.'. Of iets duidelijker: het geheel van de aanwinsten en de helft van de niet-aanwinsten (van de niet bij naam aangeduide echtgenoot) kon dus, volgens de Administratie zelf, onbelast worden verkregen door de bij naam aangeduide echtgenoot. 
En wat met de niet-aanwinsten boven voormelde helft? Daarover bestond discussie in de rechtsleer. De Fiscus beschouwde het meerdere immers als een contractuele erfstelling (een schenking van goederen die deel uitmaken van de nalatenschap van de schenker). Daar viel misschien gevoelsmatig wel iets voor te zeggen, maar juridisch-technisch was dit onhoudbaar. De sterfhuisclausule leidt er immers niet toe dat iets wordt verkregen uit de nalatenschap, maar betreft een verdeling op het niveau van het huwelijksvermogensrecht. De bij naam aangeduide echtgenoot of echtgenote die de nalatenschap zou verwerpen, geniet desondanks de toebedeling uit de sterfhuisclausule. Geen contractuele erfstelling dus, en derhalve evenmin de mogelijkheid voor de Fiscus om artikel 2 W. Succ. (waar de contractuele erfstelling belastbaar wordt gesteld) aan te wenden. 

Het Hof van Beroep te Antwerpen heeft (ondermeer) dit laatste nu eveneens bij arrest van 24 juni 2008 bevestigd. Hetgeen verkregen boven de grens zoals geformuleerd in artikel 1464 B.W. is geen contractuele erfstelling, het is zelfs geen schenking, zo oordeelt het Hof. Het is enkel een voordeel dat vatbaar is voor inkorting. Op het eerste zich positief nieuws dus voor de belastingbetaler, vermits de Fiscus op basis van deze analyse elke belastbare grondslag wordt ontnomen. 

Nochtans moet dit op dubbele manier worden genuanceerd. 

Ten eerste theoretisch. Met de analyse dat geen contractuele erfstelling voorligt, kan worden ingestemd. De wet zelf, met name artikel 1464 B.W., bepaalt echter tevens dat het meerdere als een schenking wordt beschouwd, zodat de tweede stellingname van het Hof toch minstens voor nuancering vatbaar is. 

Ten tweede naar de praktijk toe. Zoals gesteld: positief nieuws. Anderzijds wordt in de wandelgangen gefluisterd dat de Administratie niet in cassatieberoep zou gaan... maar wel een wetswijziging zou bewerkstelligen. Zoals te verwachten was, zal de fiscus een totale onbelastbaarheid niet tolereren. Of hoe een voor de belastingbetaler positief arrest wel eens negatiever zou kunnen zijn dan voorheen... 
Nochtans kan erop worden gewezen dat de onbelastbaarheid van overdrachten tussen echtgenoten op zichzelf niet zo vreemd hoeft te zijn. Bij onze Zuiderburen werden de successierechten tussen echtgenoten en partners immers recent afgeschaft. 

Wordt vervolgd. 

Vermogensplanning door schenking met een burgerlijke maatschap: hoe ver wil of moet u gaan?

Belgisch rijksinwonerschap: of hoe de Administratie in eerste instantie toch kan freewheelen

Het Hof van Cassatie heeft zich op 22 maart 2008 uitgesproken over de motiveringsplicht die de Administratie dient te voldoen in een dwangschrift o.b.v. artikel 47 W. Succ.. Hoewel in dit arrest ook de motiveringsplicht voor wat betreft de begroting van het actief wordt besproken, beperken wij ons er in deze vermogensflash toe om de motiveringsplicht in verband met de kwalificatie van ‘Belgisch rijksinwoner’ te belichten. De feiten die uiteindelijk aanleiding gaven tot dit arrest laten zich als volgt samenvatten: mevrouw dient geen aangifte in in België voor haar overleden man, aangezien hij zijn officiële woonplaats reeds meerdere jaren voor het overlijden in Luxemburg had. De Administratie is het hier klaarblijkelijk niet mee eens en vestigt o.b.v. artikel 47 W. Succ. een ambtshalve aanslag. In het dwangschrift stelt de Administratie dat de overledene in werkelijkheid wel als rijksinwoner dient te worden beschouwd aangezien hij de zetel van zijn vermogen in België had. Verdere motivering wordt in het dwangschrift niet gegeven. Het Hof bevestigt in haar arrest dat de Administratie de motiveringsplicht, zoals opgelegd door de Wet van 14.07.1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van bestuurshandelingen, niet heeft geschonden. Het Hof laat doorschemeren dat het vermelden dat meneer zijn zetel van vermogen in België had voldoende was. Het Hof vermeldt verder ook dat de feitenrechter geen bijkomende elementen mag toevoegen aan de wettelijke motiveringsplicht. Door onder de motiveringsplicht eveneens te begrijpen dat de Administratie de bewijzen moet voorleggen waarop ze zich steunt, doet de feitenrechter dit echter wel. Dit arrest leidt er o.i. dan ook toe dat, indien de Administratie van oordeel is dat de overledene weldegelijk een Belgisch rijksinwoner was, het aan de belastingplichtige erfgenamen is om het dwangbevel te gaan betwisten. Zij zullen hiertoe de Administratie voor de Rechtbank van Eerste Aanleg moeten verplichten hun bewijzen of overeenstemmende vermoedens aan te tonen die hen tot de kwalificatie van ‘Belgische rijksinwoner’ hebben gebracht. Benieuwd hoe de erfgenamen van al onze Belgische “Monegasken” hier tegen aankijken.

G20 drijft druk op fiscale zondaars verder op – einde bankgeheim in zicht

Heel wat landgenoten hebben nog activa in hun bezit die hun fiscaal en/of parafiscaal regime niet of slechts gedeeltelijk hebben ondergaan. Denk maar aan de talrijke rekeningen en portefeuilles in Luxemburg of Zwitserland waarvan de opbrengsten jarenlang niet werden aangegeven in België, aan de aandelen aan toonder van het familiebedrijf of de patrimoniumvennootschap die van vader werden geërfd maar niet werden opgenomen in de aangifte successierechten of aan de kunstverzameling die werd aangelegd met omzet die buiten de boekhouding is gebleven. Velen hebben immers de trein van de Eenmalige Bevrijdende Aangifte (EBA) van 2004 gemist of hebben hun zwarte of grijze fondsen na 2004 verworven.De laatste jaren worden personen die dat soort van “besmette” activa aanhouden hoe langer hoe meer onder druk gezet door allerlei nieuwe regelgeving.  Ten eerste is er de Europese spaarrichtlijn van 3 juni 2003 (en de daarop gebaseerde akkoorden afgesloten met belastingparadijzen die niet tot de EU behoren), die ervoor heeft gezorgd dat indien men intresten geniet op een rekening aangehouden in het buitenland, de Belgische fiscus daarvan op de hoogte wordt gesteld. Het mag dan wel zo zijn dat de mazen in het net van deze richtlijn op dit moment nog aanzienlijk zijn (populaire landen als Luxemburg en Zwitserland dienen geen informatie door te geven maar kunnen voorlopig volstaan met het inhouden en naar de woonstaat van de rekeninghouder doorstorten van de zogenaamde woonstaatheffing, de richtlijn geldt enkel voor intresten en bijvoorbeeld niet voor dividenden, de richtlijn kan worden ontweken door de rekening of portefeuille te incorporeren binnen de structuur van bijvoorbeeld een Liechtensteinse stiftung, een Luxemburgse Holding 1929 of SPF of een levensverzekering…), recente verklaringen en ontwerpteksten wijzen erop dat het dichten van deze mazen nog slechts een kwestie van tijd is. Ten tweede is er de Wet Afschaffing Effecten aan Toonder, dewelke ertoe zal leiden dat tegen eind 2013 het gros van de effecten aan toonder uit de wereld zal zijn geholpen. De houders van de meeste toonderstukken zullen deze dienen om te zetten in gedematerialiseerde effecten of in effecten op naam, waardoor meteen ook hun identiteit veel makkelijker te achterhalen valt voor de fiscus. Slecht nieuws dus voor diegenen die effecten aan toonder hebben aangekocht met zwart geld of ze hebben geërfd maar niet hebben opgenomen in de aangifte successierechten.Ten derde dient de witwaswetgeving te worden vermeld. Het toepassingsgebied van deze wetgeving is thans dermate ruim dat zelfs de kleinste fiscale fraude wordt geviseerd en dat zelfs fiscale fraude die fiscaal gesproken reeds verjaard is, strafrechterlijk in principe blijvend vervolgd kan worden. Al mag dan vermoedelijk wel worden aangenomen dat het parket in zijn vervolgingsbeleid enige redelijkheid aan de dag legt, het theoretisch gevat zijn door de strenge witwaswetgeving zorgt zelfs bij kleinste fiscale zondaar en zijn omgeving minstens voor enige nervositeit.Ten vierde kan ook nog worden aangestipt dat de fiscale verjaringstermijn in geval van fiscale fraude recent verlengd is van vijf naar zeven jaar.Met de beslissingen die werden getroffen in het kader van de G20-top in Londen afgelopen week wordt de druk op de fiscale zondaars nog verder opgevoerd. Alle landen werden opgedeeld in een witte, grijze of zwarte lijst naargelang zij de internationale standaards inzake informatieverschaffing aan andere landen teneinde deze toe te laten een correcte belastingheffing van hun inwoners te kunnen verzekeren al dan niet aanvaarden en afdoende implementeren. Voor landen die geen vaart maken met het zich conformeren aan de internationale standaards, werden belangrijke sancties in het vooruitzicht gesteld. Slechts vier landen hebben op vandaag de standaards nog niet aanvaard, nl. Costa Rica, Maleisië, de Filippijnen en Uruguay. België, Zwitserland en Luxemburg - allen op de grijze lijst - hebben de procedure reeds aangevat om de internationale standaards aan de bestaande belastingverdragen toe te voegen. Het einde van het bankgeheim in de huidige vorm is derhalve duidelijk in zicht.Het moge dus duidelijk zijn dat het aanhouden van “zwarte” en “grijze” activa hoe langer hoe meer vanuit alle richtingen geviseerd wordt en meer dan ooit aanzienlijke risico’s inhoudt. Men hoeft evenwel niet lijdzaam te wachten tot de hakbijl valt. In België bestaat er immers sinds enige tijd een nieuwe regularisatieprocedure, de opvolger van de zogenaamde EBA waarover zoveel ophef is geweest.Deze procedure laat toe fiscale en strafrechterlijke immuniteit te verwerven in ruil voor de betaling van een heffing, waarvan onze ervaring is dat deze in de meeste dossiers kan worden beperkt tot 4% à 10% van het geregulariseerde kapitaal. De nieuwe regularisatieprocedure kent bovendien een ruim toepassingsgebied, zowel wat de belastingplichtigen (ook binnenlandse vennootschappen en buitenlandse structuren zoals bv. Holding 1929’s, BVI-vennootschappen, trusts, Liechtensteinse stiftungen,… komen in aanmerking voor regularisatie) als wat de belastingen betreft waarvoor kan worden geregulariseerd, en kan verlopen in de grootst mogelijke anonimiteit. Na regularisatie beschikt de belastingplichtige over een “wit” vermogen, hetgeen meteen ook toelaat de eventuele structuur waarin het vermogen werd ingekapseld te saneren en meer greep te krijgen op het beheer van het vermogen. Redenen genoeg dus lijkt ons om de piste regularisatie minstens serieus in overweging te nemen.

De langstlevende kan nu meteen na het overlijden over een ‘leefloon’ van 5.000 EUR beschikken.

Het overlijden van een partner brengt naast een emotioneel moeilijke periode vaak bovendien nog financiële problemen met zich mee voor de langstlevende. De praktijk is u bekend: financiële instellingen blokkeren bij het overlijden van een cliënt de rekeningen en/of bankkluizen van de overledene (en, indien gehuwd, eveneens van diens echtgenoot) om zo aan hun fiscale meldingsverplichtingen te voldoen. In mei van dit jaar werden de formaliteiten om tot deblokkering over te gaan enigszins versoepeld, maar in de praktijk moeten uiteindelijk nog steeds alle erfgenamen akkoord gaan om de fondsen te deblokkeren. Bij echtgenoten gehuwd onder een stelsel van scheiding van goederen en bij wettelijk samenwonenden zal dit akkoord enkel nodig zijn voor wat betreft de onverdeelde rekeningen. Zo zullen in een stelsel van scheiding van goederen rekeningen exclusief op naam van de overlevende op zicht van het huwelijkscontract kunnen worden gedeblokkeerd. Bij echtgenoten gehuwd onder een gemeenschapsstelsel blijven echter alle rekeningen (ook deze exclusief op naam van de langstlevende) in beginsel geblokkeerd tot het moment waarop de handtekening van alle erfgenamen werd bekomen, hetgeen ernstige liquiditeitsproblemen kan veroorzaken. Met ingang van 31 augustus 2009 kan de langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner (op basis van een nieuw ingevoerd artikel 1240ter B.W.) van de gemeenschappelijke of onverdeelde rekeningen voortaan eenzijdig in totaal tot maximaal een bedrag van 5.000 EUR opvragen, ook al ligt geen akte of attest van erfopvolging voor. Nadien wordt deze 5.000 EUR dan verrekend. Indien de langstlevende op die manier meer dan zijn aandeel had gekregen, beschikken de andere erfgenamen over een vorderingsrecht jegens de langstlevende. De betreffende bank kan dus bevrijdend ofwel 5.000 EUR ter beschikking stellen aan de langstlevende, ofwel – indien het creditsaldo lager is dan 10.000 EUR – maximaal de helft van het creditsaldo. De bedoeling van de wet is aan de langstlevende een maximaal ‘leefloon’ van 5.000 EUR toe te staan. De uitbetalende bank moet de langstlevende op deze limiet wijzen en tevens wijzen op de sancties (zie hierna) verbonden aan het overschrijden van de 5.000 EUR (bijvoorbeeld omdat de langstlevende echtgenoot bij meerdere banken dit bedrag zou opvragen).Indien de rekeningen gespreid zijn over meerdere banken geldt ook dan de limiet van 5.000 EUR in totaal, hetgeen de banken onderling natuurlijk niet kunnen controleren. Indien de langstlevende echter deze limiet overschrijdt, verliest de langstlevende ter waarde van de som die boven dat bedrag is afgehaald enig aandeel in het gemeenschappelijk vermogen, de onverdeeldheid of de nalatenschap. Daarenboven wordt de langstlevende geacht de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard! Er wordt aldus een vergelijkbare sanctie ingevoegd als is voorzien in geval van huwelijksvermogensrechtelijke of erfrechtelijke heling. Wellicht kan hieruit worden afgeleid dat ook voor wat betreft de successierechten per analogie kan worden gewerkt zoals dit het geval is in geval van erfrechtelijke heling (nieuwe aangifte).Een eenvoudig hypothetisch voorbeeld zal een en ander verduidelijken: De echtgenoten A en B, gehuwd onder een gemeenschapsstelsel, hebben gelden bij drie banken: bij X een zichtrekening van 5.000 EUR, bij Y een spaarrekening van 9.000 EUR en bij Z een spaarrekening van 26.000 EUR. Bij overlijden van A worden de rekeningen geblokkeerd. B heeft thans onder meer volgende mogelijkheden:1)    B vraagt de helft van de tegoeden op bij X (2.500 EUR). B kan in principe ook de helft van de tegoeden bij Y opvragen (4.500 EUR) maar zal, doordat hij reeds 2.500 EUR bij X bekwam, nog slechts 2.500 EUR bij Y mogen opvragen. Bij Z mag B dan niets meer opvragen;2)    B vraagt de helft van de tegoeden op bij Y (4.500 EUR). B kan in principe ook de helft van de tegoeden bij X opvragen maar zal dit beperkt zien tot 500 EUR, gelet op zijn opname bij bank Y; 3)    B kan zich wenden tot Z en daar de 5.000 EUR opvragen. In dat geval zal B geen gelden meer bij X of Y meer mogen opvragen.Indien B de helft van de tegoeden bij én X én Y opvraagt (of in totaal 7.000 EUR), hebben de (overige) erfgenamen van A exclusief recht op een som ter waarde van 2.000 EUR. Indien de huwgemeenschap (per hypothese beperkt tot voormelde rekeningen ten belope van 40.000 EUR) normaliter bij helften zou worden verdeeld, betekent dit dat het aandeel van B niet 20.000 EUR, maar slechts 18.000 EUR zal bedragen. Omdat B reeds 5.000 EUR opnam en ook de overige 2.000 EUR verliest, zal B uiteindelijk nog slechts 11.000 EUR overhouden. De overige 22.000 EUR komt dan toe aan de erfgenamen van A. Let wel: indien B nog vruchtgebruik geniet op het aandeel van de eerststervende, zal dit vruchtgebruik niet slaan op 22.000 EUR, maar beperkt worden tot 20.000 EUR. Bovendien zal B geacht worden de nalatenschap van A zuiver te hebben aanvaard, hetgeen uiteraard mogelijk nefaste gevolgen met zich kan meebrengen. Deze nieuwe regeling (die heel wat voorbereidende initiatieven heeft gekost) is in elk geval een stap in de goede richting en zal wellicht al de meest schrijnende toestanden kunnen verhelpen. Voor langstlevende partners met een iets hoger uitgavenpatroon zal deze 5.000 EUR echter lang niet volstaan. Het lijkt aangewezen dat ook vanuit deze optiek op het overlijden van een partner wordt geanticipeerd.Merk ten slotte nog op dat in de nieuwe regeling niets werd opgenomen voor de feitelijk samenwonende partners, hoewel ook zij vaak onverdeelde rekeningen zullen hebben…

Arrest Dijkman beïnvloedt berekening regularisatieheffing niet

Wanneer men als Belgisch rijksinwoner interesten of dividenden geniet uit het buitenland, dan heeft men twee mogelijkheden:

Ofwel int men deze inkomsten door tussenkomst van een Belgische tussenpersoon (Belgische bank). De Belgische tussenpersoon houdt hierop dan de Belgische roerende voorheffing van 15%, dan wel 25%, in en deze werkt bevrijdend. De in België wonende genieter van deze buitenlandse interesten of dividenden dient deze interesten of dividenden dus niet meer op te nemen in zijn aangifte personenbelasting en bevindt zich derhalve fiscaal in dezelfde situatie als de in België wonende genieter van Belgische interesten of dividenden.

Ofwel worden de buitenlandse interesten of dividenden zonder tussenkomst van een Belgische tussenpersoon geïnd. De in België wonende genieter van deze interesten of dividenden is dan verplicht om de ontvangen interesten en dividenden in zijn aangifte personenbelasting op te nemen, waardoor deze niet alleen de heffing van 15%, dan wel 25% zullen ondergaan, maar tevens de aanvullende gemeentebelasting.

 

Het Europees Hof van Justitie heeft op 1 juli 2010 in het arrest Dijkman geoordeeld dat het vrij verkeer van kapitaal zoals opgenomen in artikel 56 het EG-Verdrag zich verzet "tegen een wettelijke regeling van een lidstaat volgens welke ingezeten belastingplichtigen van deze lidstaat die interesten of dividenden uit beleggingen of investeringen in een andere lidstaat ontvangen, onderworpen zijn aan een aanvullende gemeentebelasting wanneer zij er niet voor hebben geopteerd zich deze roerende inkomsten te laten uitbetalen door een in hun woonstaat gevestigde tussenpersoon, terwijl soortgelijke inkomsten die voortvloeien uit beleggingen of investeringen in hun woonstaat niet hoeven te worden aangegeven en in dat geval ook niet onderworpen zijn aan de aanvullende gemeentebelasting, aangezien zij reeds aan bronheffing zijn onderworpen."

 

De vraag rees welk standpunt het Contactpunt Regularisaties zou innemen t.a.v. dit arrest. In de meeste dossiers die bij het Contactpunt worden ingediend is er immers (al dan niet uitsluitend) sprake van in het buitenland genoten interesten en dividenden, dewelke door de indiener van de regularisatie-aangifte niet in de aangifte personenbelasting werden opgenomen. Deze worden onderworpen aan hun normale tarief van 15%, dan wel 25%, verhoogd met de gemeentebelasting en een boete van 10%. 

 

Deze week reeds heeft het Contactpunt haar standpunt in deze kenbaar gemaakt, dat luidt dat het arrest Dijkman geen invloed heeft op de berekening van de regularisatieheffing, waarbij de ontdoken gemeentebelasting dus in de toekomst gewoon verder verschuldigd blijft.

 

Het is evenwel nog maar de vraag hoe de toekomst van de huidige regularisatieprocedure zelf er zal uitzien. In de wandelgangen circuleren er immers diverse pistes hieromtrent, waarbij de teneur steeds is dat de actuele wetgeving verstrengd zal worden.

 

Voor diegenen wiens dossier er zich toe leent, lijkt het dus zaak om zo snel mogelijk hun dossier in te dienen.

Langst-leeft-al-beding: vorder uw betaalde successierechten terug!

De ‘langst-leeft-al'-bedingen komen veelvuldig voor in oudere huwelijkscontracten.

Op grond van dit beding komt het gehele gemeenschappelijk vermogen toe aan de langstlevende van de echtgenoten, maar zal de langstlevende in principe worden belast in de successierechten op hetgeen hij of zij boven de helft van het gemeenschappelijk vermogen verkrijgt. Veelal een financiële aderlating dus.

Op basis van een arrest van het Hof van Beroep van Antwerpen van 24 juni 2008 kan nochtans worden verdedigd dat geen successierechten verschuldigd zijn, meer bepaald voor wat betreft de goederen die verblijven ten voordele van de langstlevende en die voortkomen uit een inbreng in het gemeenschappelijk vermogen gedaan door de eerststervende.

Dit volgt immers uit een strikte lezing van de artikelen 5 en 2 W. Succ.

Voor ingebrachte goederen door de eerststervende kan artikel 5 W. Succ. immers geen toepassing vinden. Dit volgt niet alleen uit de tekst van artikel 5 W. Succ., maar ook uit de (historische) totstandkoming van dit artikel.

Kunnen er dan successierechten worden geheven op basis van artikel 2 W. Succ. (wettelijke devolutie, testamentaire devolutie of contractuele erfstelling)? Volgens het Hof van Beroep te Antwerpen is dit evenmin mogelijk. De door de eerststervende ingebrachte goederen die verblijven aan de niet-inbrengende echtgenoot (langstlevende) kunnen immers volgens het Hof niet belast worden onder de noemer ‘contractuele erfstelling'. Van een wettelijke of testamentaire devolutie is uiteraard geen sprake.

Geen belasting dus op ingebrachte goederen die verblijven aan de niet-inbrengende, langstlevende echtgenoot (terwijl de aanwinsten die voor de totaliteit verblijven aan de langstlevende op basis van artikel 5 W. Succ. wel zullen worden belast ten belope van de helft).

Het voelt niet echt logisch aan, maar tot nader order (tegen het arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen werd Cassatieberoep aangetekend) kan dit arrest van het Antwerpse Hof van Beroep wel worden aangegrepen om betaalde successierechten, intresten en boeten terug te vorderen.

Het hoeft geen betoog dat dit een aantrekkelijke gedachte is die in de praktijk zeker bij belangrijke nalatenschappen het proberen waard is.

Bovendien heeft u er belang bij het arrest van het Hof van Cassatie niet af te wachten, vermits uw mogelijke terugvordering ondertussen wel eens zou kunnen verjaard zijn.

Schenking via levensverzekering is in principe een schenking buiten erfdeel

 

Arrest Grondwettelijk Hof 16 december 2010 - Een schenking via levensverzekering is in principe een schenking buiten erfdeel!

Bij arrest van 16 december 2010 heeft het Grondwettelijk Hof zich, na het arrest van 26 juni 2008, opnieuw uitgesproken over het beruchte artikel 124 Landverzekeringswet.

Dat artikel bepaalt, in afwijking van de gemeenrechtelijke regels inzake inbreng en inkorting:

"In geval van overlijden van de verzekeringnemer, zijn de premies die hij heeft betaald, niet aan inbreng of inkorting onderworpen, behalve voor zover het betaalde kennelijk buiten verhouding staat tot zijn vermogenstoestand, in welk geval de inbreng of de inkorting het bedrag van de opeisbare prestaties niet mag overschrijden."

Meer specifiek diende het Hof zich uit te spreken over de vraag of er een ongrondwettigheid voorligt van artikel 124 Landverzekeringswet doordat in geval van een schenking via levensverzekering, de inbreng niet zou kunnen worden aangevoerd, ook wanneer het levensverzekeringscontract een technisch anders geformuleerde spaarvorm is, terwijl in geval van een schenking anders dan via een levensverzekering, de inbreng wel zou kunnen worden aangevoerd.

Het Hof besloot (in essentie) als volgt: "Het voorwerp van de vermoedens is weliswaar verschillend in het geval van de schenkingen en legaten bedoeld in het Burgerlijk Wetboek (de verplichting tot inbreng wordt vermoed) en in dat van de verzekeringen bedoeld in de in het geding zijnde bepaling (de vrijstelling van inbreng wordt vermoed); toch heeft de erflater in beide gevallen de mogelijkheid om zijn wil te laten primeren, zodat het verschil in behandeling niet als onverantwoord kan worden beschouwd."

Het Hof leidt dus uit artikel 124 Landverzekeringswet af dat een begunstiging onder kosteloze titel via levensverzekering in principe vermoed wordt een beschikking buiten deel te betreffen. Indien een verzekeringnemer aldus een polis wenst af te sluiten in het voordeel van een van zijn kinderen, maar de gelijkheid onder hen niet wenst te doorbreken, zal ondubbelzinnig moeten worden aangegeven dat het slechts een beschikking op voorschot van erfdeel betreft, die in de nalatenschap zal moeten worden ingebracht. Al zal in dat geval rekening moeten worden gehouden met het gegeven dat in principe geen afbreuk zal mogen worden gedaan aan het neutrale karakter waaraan de rechtshandeling, die een onrechtstreekse schenking tot stand brengt, dient te voldoen. Er zal derhalve nauwgezet moeten worden omgesprongen met de manier waarop dit wordt verduidelijkt.

Wat het voorwerp van een eventuele inbreng betreft, vermeldt het Hof, zoals in het reeds gekende arrest van 26 juni 2008: ‘ten aanzien van het kapitaal'. Het komt ons voor dat het Hof zo impliciet heeft aangegeven dat ook voor wat de inbreng betreft, het volledige kapitaal aan inbreng moet worden onderworpen. Hierbij kan echter het volgende worden opgemerkt: artikel 124 Landverzekeringswet werd voor wat de inbreng betreft, tot op vandaag niet ongrondwettig verklaard. Dit artikel blijft voor wat de inbreng betreft, dus in principe integraal van toepassing zodat een eventuele inbreng heden in principe nog steeds beperkt dient te blijven tot de premiebetalingen die kennelijk de vermogenstoestand van de verzekeringnemer te boven gaan. Een nieuwe prejudiciële vraag zal hier mogelijk een oplossing bieden.

Voor een meer uitvoerige bespreking van het arrest van het Grondwettelijk Hof van 16 december 2010 en de vraag hoe dit arrest zich verhoudt tot het intussen gekende arrest van het Grondwettelijk Hof van 26 juni 2008, kan worden verwezen naar de bijdrage van Guillaume Deknudt en Steven Seyns in de Nieuwsbrief Notariaat (2011, nr. 4-5, p. 5-10).

Ten slotte informeren wij er u tevens nog over dat Guillaume Deknudt op 17 mei 2011 spreekt over ‘successieplanning van levensverzekeringen met behoud van het verzekeringscontract'.

Sterfhuisclausule opnieuw belastbaar!?

 

Reeds eerder wezen wij u op het (intussen gekende) arrest van het Hof van Cassatie van 10 december 2010 met betrekking tot de sterfhuisclausule. Wij gaven u daarbij mee dat de sterfhuisclausule sindsdien (ook) fiscaal ten volle kan worden geadviseerd vermits - zo stelt het Hof - de sterfhuisclausule ook voor wat het zgn. ‘surplus' betreft (i.e. het gedeelte boven de helft van de inbreng van de eerststervende, cf. art. 1464, tweede lid BW), niet aan de successierechten (op grond van art. 2 W.Succ.) kan worden onderworpen (aangezien het geen contractuele erfstelling uitmaakt).

In een (recent gepubliceerde) beslissing van 15 juli 2011 stelt de administratie echter dat zij voortaan elke sterfhuisclausule zal belasten ... ‘bij toepassing van artikel 5 van het Wetboek der Successierechten' ... (zij komt daarbij terug op haar eerder standpunt).

Deze beslissing kan geenszins worden gevolgd. Artikel 5 W.Succ. kan immers nooit een grondslag uitmaken om een sterfhuisclausule in de successierechten te belasten. Om op basis van artikel 5 W.Succ. te kunnen taxeren, zijn immers volgende drie elementen vereist: 1° een huwelijksovereenkomst die niet aan de regelen betreffende de schenkingen onderworpen is; 2° een toekenning van meer dan de helft van de gemeenschap en 3° een overlevingsvoorwaarde. Vermits de essentie van de sterfhuisclausule er precies in bestaat dat de verkrijging van het (volledige) gemeenschappelijk vermogen in geen geval afhangt van de voorwaarde van overleven, kan een dergelijke verkrijging in de successierechten in geen geval worden belast op grond van artikel 5 W.Succ.

Ook de argumentatie van de fiscus houdt geen steek. De administratie stelt (minstens impliciet) dat de sterfhuisclausule geen huwelijksvoordeel betreft (vermits deze kwalificatie volgens de administratie noodzakelijk afhangt van het bestaan van een overlevingsvoorwaarde) en besluit vervolgens dat de sterfhuisclausule noodzakelijk moet worden gelijkgesteld ... ‘met een vrijgevigheid bij toepassing van artikel 5 van het Wetboek der Successierechten' ... Hiermee spreekt de administratie zichzelf tegen. Immers, indien de administratie zelf aanneemt dat de sterfhuisclausule geen huwelijksvoordeel zou betreffen (hetgeen het Hof van Cassatie in zijn arrest van 10 december 2010 o.i. wél - minstens impliciet - heeft gesteld), kan a fortiori geen toepassing worden gemaakt van artikel 5 W.Succ., vermits deze (fictie)bepaling er precies (uitsluitend) toe strekt om de huwelijksvoordelen (onder bezwarende titel) in de successierechten te belasten. Ofwel wordt er dus aangenomen dat de sterfhuisclausule een huwelijksvoordeel betreft, en dan komt men binnen het toepassingsgebied van artikel 5 W.Succ. (maar is dit bij gebrek aan overlevingsvoorwaarde niet van toepassing), ofwel wordt er aangenomen dat de sterfhuisclausule geen huwelijksvoordeel betreft, maar dan valt men hoe dan ook buiten het toepassingsgebied van artikel 5 W.Succ. Maar stellen dat het geen huwelijksvoordeel zou uitmaken en alsnog artikel 5 W.Succ. erop toepassen, is volstrekt tegenstrijdig.

Desalniettemin is deze beslissing van de administratie vervelend. De administratie zal in principe immers tot taxatie overgaan, zodat - om finaal de onbelastbaarheid van de volledige sterfhuisclausule te bekomen - hoe dan ook zal moeten worden geprocedeerd. Of de sterfhuisclausule na deze administratieve beslissing aldus nog adviseerbaar is, zal voortaan dan ook wellicht in belangrijke mate afhangen van de omvang en de aard van het dossier. Al zijn wij ervan overtuigd dat de administratie finaal aan het kortste eind zal trekken. De sterfhuisclausule kan o.i. derhalve nog steeds worden geadviseerd, al is het (uw aansprakelijkheid indachtig) aangewezen de cliënt duidelijk (schriftelijk) te wijzen op de houding van de administratie.

Belangrijke fiscale hervormingen in Frankrijk voor de vermogende particulier

 

Afgelopen maand heeft het Franse Parlement enkele (al enige tijd aangekondigde) fiscale maatregelen goedgekeurd die van belang zijn voor de vermogende particulier. Hierbij springen vooral in het oog:

• Inzake vermogensbelasting (ISF - Impôt de Solidarité sur la Fortune) zullen er voortaan nog maar drie schijven zijn: tot 1.300.000 € betaalt men geen ISF (vroeger was men slechts vrijgesteld tot 800.000 €), tussen 1.300.000 € en 3.000.000 € bedraagt het tarief 0,25% (vanaf de eerste euro) en boven de 3.000.000 € bedraagt het tarief 0,50% (vanaf de eerste euro);
• De techniek om de ISF te drukken of te vermijden inzake een in Frankrijk aangehouden onroerend goed, en dewelke erin bestond dat het onroerend goed werd aangekocht middels een SCI (Société Civile Immobilière) waaraan de aandeelhouder een lening toestond, die in aftrek kon worden genomen van de waarde van de aandelen om de belastbare grondslag in de ISF te bepalen, wordt een halt toegeroepen;
• De kortingen die worden toegestaan op de verschuldigde schenkingsrechten indien de schenker nog geen tachtig jaar oud is (kortingen oplopend tot 50%), worden afgeschaft;
• De tarieven in de rechte lijn en tussen echtgenoten inzake schenkingsrechten en in de rechte lijn inzake successierechten worden in de twee hoogste schijven met 5% verhoogd: in de schijf tussen 902.838 € en 1.805.677 € wordt het tarief 40% in plaats van 35%, in de schijf boven 1.805.677 € wordt het tarief 45% in plaats van 40%;
• De termijn inzake het zogenaamde rappel fiscal (de regel die stelt dat schenkingen uit het verleden blijven meetellen voor de berekening van de schenkingsrechten en de successierechten op verkrijgingen tussen dezelfde personen indien deze schenkingen nog geen zes jaar geleden hebben plaatsgevonden) wordt van zes jaar terug op tien jaar geplaatst;
• De technieken die erin bestaan om middels het afsluiten van een levensverzekering de Franse successierechten te ontwijken worden aan banden gelegd;
• Er wordt een exit tax ingevoerd voor meerwaarden die zich hebben opgebouwd op de dag van vertrek uit Frankrijk;
• Het onderbrengen van vermogen in een trust wordt zeer zwaar ontmoedigd;
• De voorgestelde taks op tweede verblijven voor niet-rijksinwoners werd finaal niet weerhouden door het parlement.

Het hoeft geen betoog dat het bovenstaande zowel voor bestaande structuren als voor toekomstige planningen van zeer groot belang kan zijn.

Het nieuwe fiscale landschap voor de vermogende particulier: de hoofdlijnen zijn bekend!

Afgelopen zaterdag hebben de zes onderhandelende partijen onder leiding van Elio Di Rupo een akkoord bereikt over de begroting en sinds die dag zijn ook de nieuwe fiscale maatregelen bekend. De vermogende particulier wordt hierbij getroffen, maar finaal niet zo zwaar als aanvankelijk op basis van de nota Di Rupo kon worden gevreesd. Hierbij geven wij alvast een overzicht van de belangrijkste maatregelen, onder voorbehoud van uitdrukkelijke bevestiging en verdere scherpstelling door de onderhandelende partijen in de komende dagen.

• Meerwaarden op aandelen in de vennootschapsbelasting worden belastbaar, zij het enkel bij een wederverkoop binnen het jaar na de verkrijging ervan. Het tarief zou afwijken van het normale tarief in de vennootschapsbelasting en 25% gaan bedragen.
• De notionele intrestaftrek zal beperkt worden tot 3% (3,5% voor KMO's). De overdraagbaarheid van de notionele intrestaftrek in de tijd wordt afgeschaft. Reeds bestaande overschotten zijn nog slechts beperkt overdraagbaar.
• Er zou een thin capitalisation-regeling komen. Inzake de precieze ratio dient nog verder te worden gesproken (1 op 5 dan wel 1 op 8).
• Er komt geen veralgemeende meerwaardebelasting op aandelen in de personenbelasting. De regel blijft allicht wat ze is: enkel belastbaarheid (aan 33%) indien de grenzen van het normaal beheer van het privé-vermogen worden overschreden.
• Er komt geen vermogensbelasting.
• De roerende inkomsten die thans reeds belast worden aan 25% (in hoofdzaak de meeste dividenden) blijven belast aan 25%.
• De roerende inkomsten die thans belast worden aan 15% (in hoofdzaak intresten), worden in de toekomst belast aan 21%.
• Zij die evenwel meer dan 20.000 € per jaar aan roerend inkomen verdienen, zien het tarief voor het surplus wijzigen van 21% in 25%.
• De roerende voorheffing op liquidatieboni blijft onveranderd op 10%; voor de inkoop van eigen aandelen zal evenwel het tarief van 21% / 25% gaan gelden.
• De fiscale gunstregeling inzake levensverzekeringen van het type tak 21 en tak 23 zou onverkort blijven gelden.
• Er is nog geen volledige zekerheid aangaande het feit of de beleggingsfondsen zonder Europees paspoort in de toekomst identiek belast gaan worden als de beleggingsfondsen met Europees paspoort.
• De huidige wetgeving voor fiscale regularisaties blijft wat ze is.
• Het voordeel van alle aard bestaande uit de gratis terbeschikkingstelling van een woning door een vennootschap aan haar zaakvoerder en dat thans volgens een aantrekkelijk forfait wordt berekend, zal in de toekomst volgens een hoger forfait worden berekend.

De bovenstaande maatregelen zouden naar men zegt pas ingaan op 1 januari 2012.

Planning in nieuw samengestelde gezinnen

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is EHSAL:

www.ehsal.be

Schenking van een levensverzekering en optimalisatie inzake successierechten

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is M&D Seminars:

 www.juristendagen.be

Vermogensplanning en burgerlijke maatschap

Meester Mark Delboo en Meester Guillaume Deknudt

Met mogelijkheid tot aankoop van het boek: "Vermogensplanning en burgerlijke maatschap: uw 65 antwoorden" tegen gunsttarief.

De organiserende instelling is M&D Seminars:

http://www.mdseminars.be/nl/opleidingen/2010-09-16-vermogensplanning-en-burgerlijke-maatschap--twintig-praktijkgerichte-vragen.html

Burgerlijke maatschap en onroerend goed

Meester Mark Delboo en Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is M&D Seminars:

http://www.mdseminars.be/nl/opleidingen/2010-10-07-actualia-onroerend-goed.html

Huwelijksvermogensrecht

Meester Guillaume Deknudt

Tijdens deze studienamiddag over "Familiaal vermogensrecht" zullen o.m. de stand van zaken en evoluties in het schenkingsrecht en het testamentair erfrecht, huwelijksgoederenrecht en erfrecht worden behandeld.


De organiserende instelling is EuropConcept:

http://www.europconcept.be/jurseminar/

Successieplanning van levensverzekeringen met behoud van het verzekeringscontract?

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is:

http://www.insert.be/nl/detail/training/165/580

Vermogensplanning en burgerlijke maatschap

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Fifty One Club Kortrijk:

http://www.fiftyonekortrijk.be/?action=onderdeel&onderdeel=5&titel=Agenda

Onroerend goed planning - Sterfhuisconstructie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Merit Capital:

http://meritcapital.be/

Regularisatie in de praktijk

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Société Generale

Successieplanning en familiale onderneming - Overdracht en opvolging

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is HU Brussel - EHSAL

Regularisatie in de praktijk

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Société Générale

Regularisatie in de praktijk en onroerend goed planning

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is BNP Paribas

Regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Van Lanschot Bankiers

Hoe liquiditeiten op een fiscaalvriendelijke manier uit de vennootschap halen?

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is ABN AMRO

Schenking via levensverzekering en optimalisatie rond successierechten

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is M&D Seminars:

Tijdens de eerste editie van de Fiscale Praktijkdagen van
M&D Seminars worden gedurende drie dagen vierentwintig
opleidingen gegeven door ervaren fiscalisten, waarbij ruime
mogelijkheid tot vraagstelling wordt voorzien.
De formule van deze Fiscale Praktijkdagen is uitermate
flexibel: elke deelnemer kan voor een forfaitaire basisprijs
vier sessies (minstens twee sessies per dag) naar keuze
volgen op 30 november, 7 december of 13 december en kan
zich telkens bijkomend inschrijven voor twee of meerdere
sessies (minstens twee sessies per dag) naar keuze.
In totaal kan een deelnemer dus twaalf sessies volgen,
gespreid over de drie Fiscale Praktijkdagen.

Meer informatie op www.fiscalepraktijkdagen.be

Europese spaarfiscaliteit en regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Nationale Bank

Europese spaarfiscaliteit en regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Van Lanschot Bankiers

Sterfhuisclausule en (finaal) verrekeningsbeding: nog adviseerbaar

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is EPSG

Afschaffing effecten aan toonder / regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Ernst&Young

Familieonderneming en regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is KBC

Europese spaarfiscaliteit en regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is KBC

Régularisation / Planification successorale des immeubles

Meester Mark Delboo en Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Landbouwkrediet

Internationale aspecten bij successieplanning

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is www.uams.be

Regularisaties

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Fortis

Successieplanning en schenkingsrecht

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Infotopics:

 www.infotopics.be

Bankgeheim en regularisatie

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is Delta Lloyd

De combinatie van de maatschap met de levensverzekering (tak 21 en 23 producten)

Meester Mark Delboo en Meester Guillaume Deknudt

Themadag:  het gebruik van vennootschapsstructuren in het kader van familiale planning

De organiserende instelling is M&D Seminars:

 www.mdseminars.be 

Actualia inzake schenkingen

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Conferentie Jonge Balie Oudenaarde

Recente rechtspraak giften

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Intersentia - Patrimonium 2011

Tweede echtgenote of partner: langdurige erfenistwist of preventie via strategische vermogensplannin

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is M&D Seminars

Fiscaliteit voor de ondernemer en zijn onderneming

Meester Mark Delboo

De organiserende instelling is BNP Paribas Fortis

Recente rechtspraak giften

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Intersentia - Patrimonium 2011

Actualia vergoedingsrekeningen/huwelijksvoordelen (sterfhuisclausule)

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Studiekring Notariaat Vlaams - Brabant

Successieplanning van levensverzekeringen met behoud van het verzekeringscontract?

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instellins is Quaestor

Actualia vereffening-verdeling huwelijksvermogensstelsel/nalatenschap

Meester Guillaume Deknudt en Meester Steven Seyns

De organiserende instelling is Studiekring Notariaat West - Vlaanderen

Régularisation - Société Civile

Meester Guillaume Deknudt

De organiserende instelling is Indicator

Publicatie "Vermogensplanning en burgerlijke maatschap: uw 65 antwoorden"

Het boek ‘Vermogensplanning en burgerlijke maatschap: uw 65 antwoorden’ verschaft de lezer aan de hand van vragen en antwoorden een praktisch inzicht in de technische materie van de successieplanning.
In een eerste deel wordt daarbij op accurate wijze het begrip schenking ontleed en wordt een overzicht gegeven van de juridische en fiscale mogelijkheden die de verschillende vormen van schenkingen en de eraan gekoppelde modaliteiten kunnen bieden.
In een tweede deel wordt uitvoerig ingegaan op het controle-instrument bij uitstek in het kader van een estate planning, de burgerlijke maatschap. Daarbij worden basisbeginselen van de maatschap helder en duidelijk verwoord, maar wordt tevens dieper ingegaan op minder voor de hand liggende vragen zoals o.a. de maatschap en onroerend goed en de maatschap en levensverzekeringen.
Aldus verschaft het boek zowel aan de professioneel als aan de leek een duidelijk inzicht in de mogelijkheden en grenzen van de combinatie van een schenking en een burgerlijke maatschap.


Meer info over het boek van Delboo Deknudt advocaten

Vacatures

Wij zoeken medewerkers voor ons kantoor te Waregem die zich onderscheiden door hun goede academische resultaten en talenkennis (Nederlands, Frans, Engels).
U beschikt over het talent om een strikte professionele ingesteldheid en creativiteit, enthousiasme en praktische zin, gemoedelijkheid en professionalisme te combineren. Een aanvullende opleiding fiscaliteit vormt een troef die uitermate wordt geapprecieerd.

Van in het begin zal u in de vermogensplanning en de vermogensrechtelijke procedures worden ondergedompeld en zodoende een diepgaande kennis en praktijk terzake verwerven. Uw individuele verantwoordelijkheid voor de dossiers zal doorheen uw opleiding gestaag groeien.
U wordt verloond naar Brussels niveau.

Indien u meer inlichtingen wenst, aarzel dan niet ons een gemotiveerde brief en uw curriculum vitae toe te sturen of ons te contacteren:

Optimismelaan 1 B3
1140 Brussel
Tel: +32(2)502.59.87 – Fax: +32(2)502.83.06

Franklin Rooseveltlaan 172 - 172
8790 Waregem
Tel: +32(56)62.51.00 – Fax: +32(56)62.51.01

Paalsteen 5
9830 Sint-Martens-Latem
Tel: +32(9)220.51.10 - Fax: +32(9)281.18.80

email: info@delboodeknudt.be

Contact

Optimismelaan 1b3 | 1140 Brussel
Tel: 02 - 502 59 87 | Fax: 02 - 502 83 06

Franklin Rooseveltlaan 172-174 | 8790 Waregem
Tel: 056 - 62 51 00 | Fax: 056 - 62 51 01

Paalsteen 5 | 9830 Sint-Martens-Latem
Tel: 09 - 220 51 10 | Fax: 09 281 18 80

info@delboodeknudt.be

Contacteer ons voor een vrijblijvend gesprek en gedachtewisseling.

 

Bienvenue

Als onafhankelijk advocatenkantoor zijn wij gespecialiseerd in de begeleiding van vermogende particulieren. Daarbij zoeken wij steeds naar een cliëntgerichte oplossing voor de meest complexe juridische zaken. Eenvoudige oplossingen waar mogelijk, meer uitgekiende oplossingen indien vereist.

Onze ervaring, gekoppeld aan onze expertise en veelzijdige aanpak leiden tot een perfecte structurering van uw vermogen en een optimale verdediging in rechte.

Wij ontmoeten u graag in onze vestigingen in Brussel, Waregem en Sint-Martens-Latem. 

Welkom bij Delboo Deknudt Advocaten.

 

Welcome

Als onafhankelijk advocatenkantoor zijn wij gespecialiseerd in de begeleiding van vermogende particulieren. Daarbij zoeken wij steeds naar een cliëntgerichte oplossing voor de meest complexe juridische zaken. Eenvoudige oplossingen waar mogelijk, meer uitgekiende oplossingen indien vereist.

Onze ervaring, gekoppeld aan onze expertise en veelzijdige aanpak leiden tot een perfecte structurering van uw vermogen en een optimale verdediging in rechte.

Wij ontmoeten u graag in onze vestigingen in Brussel, Waregem en Sint-Martens-Latem. 

Welkom bij Delboo Deknudt Advocaten.